الشيخ محمد علي الگرامي القمي
36
درسهائى از علوم قرآن (فارسى)
9 - آيا پيامبر وظيفهاى مهمتر از جمع كردن قرآن داشته است ؟ حتّى بعد از پيامبر ، وظيفهء معصومان اين بوده كه قرآن واقعى را براى مردم بگويند . امّا اين كه هيچ كدام از امامان به اين قرآن دست نمىزنند ، حاكى از اين است كه نظم قرآن ، نظم الهى است و احتياج به تصرّف ندارد . « اگر گفته شود كه خلفا قرآن را به اين صورت جمع كردهاند . بايد گفت : « فرقى نمىكند ، ما مىگوييم نظم قرآن ، نظمى الهى است ، هر چند به دست عمر و عثمان صورت گرفته باشد . اين خدا بوده است كه بر ذهن و زبان آنها انداخته است . » 10 - اگر قرآن توسط غير معصوم جمع آورى شده باشد ، بسيار سست و بىارزش مىشود . ما پيامبر را از عيوب جسمانى مهم مبرّا مىدانيم ؛ آن وقت چطور ممكن است ، قرآن كه مهمترين كتاب عالم آفرينش است ، بگوييم آن را غير معصوم جمع آورى كرده است . 11 - در روايات دارد كه قرآن به صورت جوانى زيبا ، در معاد جلوهگر مىشود . اين كه باطن قرآن به صورت « جوانى » جلوه مىكند ، نشان دهندهء آن است كه قرآن ظاهر منظم و مرتبطى دارد كه باطنش هم آن گونه است . 12 - رواياتى كه معتقدان به جمع آورى قرآن ، توسط خلفا ذكر كردهاند ، در معرض اتهام و سقم است . و ما اطمينانى به اين روايات نداريم ، زيرا آنها به احتمال قوى مىخواستند با اين حرفها ، فضيلت خلفا را زياده از حد نشان دهند ، و بر فرض كه راويان موثّقى اين احاديث را نقل كرده باشند ، ميزان در عمل به خبر ، وثاقت روايت است نه وثاقت راوى . اهل تسنّن ، از مسجد سازى خلفا ، از چاپ كردن قرآن به دست آنها بهره مىبرند ، چه برسد به اينكه بگويند قرآن را خلفاى ما جمع كردهاند . 13 - رواياتى كه تدوين قرآن را به حضرت على - عليه السّلام - نسبت مىدهد ؛ تنها گردآورى تفسيرى و تأويلى آيات قرآن بوده ، نه اين كه خود آيات را حضرت على - عليه السّلام - جمع نموده باشد . چون مخالفان براى اثبات ادلهء خود به جمع